Istnieje kilka hipotez na temat pochodzenia psów rasy chihuahua.

Według jednej z nich, historia rasy sięga czasów Tolteków (IX wiek), którzy wyhodowali niewielkie psy na bazie pierwotnej rasy techichi – jednej z najstarszych znanych nam ras, rdzennie występującej w Ameryce Południowej i hodowanej przez tamtejszą ludność. Techichi były większe od chihuahua, miały długą sierść i nie potrafiły szczekać. Prawdopodobnie zostały one skrzyżowane z psami zwanymi perro chihuahueno, występującymi w górach Chihuahua w północnym Meksyku. Prawdopodobnie do tworzenia rasy wykorzystano też psy wywodzące się z Azji.

Według innej hipotezy, spopularyzowanej przez franciszkańskiego misjonarza Bernardino do Sahaguna, psy chihuahua pochodzą z czasów Azteków, narodu indiańskiego, który około XIV w. zajął miejsce Tolteków.

Pies Chihuahua zajmuje szczególne miejsce w historii mistycyzmu tamtego okresu. Pies ten był obiektem kultu:  poświęcano go ku czci bogów, a jego mięso spożywano jako ofiarę, co miało zapewniać szczęście domowstwu. Kości psów tej rasy odnaleziono także w miejscach pochówku na tamtych terenach, co świadczy o istnieniu zwyczaju grzebania chihuahua wraz z właścicielem.

W czasach hiszpańskiej kolonizacji kilka przedstawicieli rasy przywieziono z Ameryki Południowej do Hiszpanii.

W Stanach Zjednoczonych pierwsze hodowle chihuahua powstały w XIX w., a po raz pierwszy pojawiły się na wystawie zorganizowanej przez American Kennel Club (AKC – największa organizacja kynologiczna w USA) w roku 1890. Początkowo zwano je psami z Teksasu lub psami z Arizony, na cześć stanów graniczących z Meksykiem, ostatecznie w 1904 roku otrzymały nazwę chihuahua. Wtedy to pierwszy przedstawiciel tej rasy o wdzięcznym imieniu Midget (maleństwo) został zarejestrowany w księgach rodowodowych AKC. Dziewiętnaście lat później założono Amerykański Klub Chihuahua. W tamtym okresie większą popularnością cieszyła się odmiana krótkowłosa.

Odmiana długowłosa została ostatecznie uznana dopiero w 1952 roku. Obecnie długowłose chihuahua stają się coraz bardziej popularne.

Psy rasy chihuahua zaczęły się pojawiać w Europie po II wojnie światowej – początkowo w Wielkiej Brytanii. Światową sławę zyskały dzięki swym niewielkim rozmiarom oraz przyjaznemu usposobieniu.

Klasyfikacja Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI)
Grupa IX: Psy ozdobne i do towarzystwa
Sekcja 6: Chihuahua

(Kliknij w celu powiększenia obrazka)

Głowa i szyja

Głowa zaokrąglona, w kształcie jabłka, preferowana bez ciemiączka, choć dopuszczalne jest niewielkie ciemiączko. Stop wyraźnie zaznaczony, głęboki i szeroki, podkreślający mocne wysklepienie okolicy czołowej powyżej kufy. Kufa krótka, z profilu prosta, szeroka u nasady zwęża się stopniowo w kierunku nosa. Wszystkie umaszczenia nosa dopuszczalne.

Wargi ściśle przylegające. Policzki słabo rozwinięte, bardzo suche. Zgryz nożycowy lub cęgowy. Przodozgryz niedopuszczalny.

Oczy duże, okrągłe, bardzo wyraziste, nie wyłupiaste, bardzo ciemne. Oczy jaśniejsze są dopuszczalne, ale niepożądane. Uszy duże, stojące, szerokie u nasady, zwężają się stopniowo ku zaokrąglonym nieco końcom. W spoczynku noszone bocznie pod kątem 45°.

Szyja średniej długości, grubsza u psów niż u suk. Brak łałoka. U długowłosych obecność dłuższego włosa tworzącego kryzę jest nadzwyczaj pożądana.

Tułów

Tułów zwarty i mocnej budowy, prawie kwadratowy, zwłaszcza u psów. Dłuższy tułów dopuszczalny u suk. Długość ciała nieznacznie większa niż wysokość w kłębie.

Kłąb tylko lekko zaznaczony, grzbiet krótki i mocny, a lędźwie mocno umięśnione.

Zad szeroki i mocny.

Klatka piersiowa szeroka i głęboka, żebra mocno wysklepione. Widziana z przodu pojemna, lecz nie nadmiernie. Widziana z boku sięga do łokci. Nie beczkowata.

Linia dolna utworzona przez wyraźnie podciągnięty brzuch.

Kończyny

Kończyny przednie proste, odpowiedniej długości. Widziane z przodu tworzą linię prostą z łokciami. Widziane z boku są prostopadłe do podłoża. Łopatki suche, umiarkowanie umięśnione z dobrym kątowaniem w stawie ramiennym. Łokcie przylegające ściśle do tułowia.

Kończyny tylne w harmonii z przednimi, równoległe w stosunku do siebie i dobrze umięśnione. Stawy skokowe krótkie. Widziane z tyłu są dość szeroko rozstawione i prostopadłe do podłoża.

Łapy bardzo małe i owalne, z palcami rozstawionymi lecz nie płaskimi. Palce dodatkowe muszą być usunięte.

Ogon

Ogon umiarkowanej długości. Sposób noszenia ogona jest ważną cechą charakterystyczną rasy: ma być noszony wysoko, nieco zagięty, bądź w postaci półkola, z końcem skierowanym ku lędźwiom. U długowłosych szata na ogonie tworzy pióro.

Wielkość

Wysokość w kłębie najczęściej między 16 a 20 cm (wzorzec określa tylko masę ciała).

Masa ciała między 1,5 a 2 kg. W 1995 do wzorca wprowadzono poprawkę, według której psy między 500 g a 3 kg są akceptowane.

Szata: długowłosa i krótkowłosa

W odmianie krótkowłosej szata jest krótka, przylegająca na całym ciele, włos krótki na kufie i uszach, nieco dłuższy na szyi i ogonie. Nieco rzadsza szata w okolicy gardła i podbrzusza jest dopuszczalna. Sierść jest błyszcząca, a jej struktura miękka.

W odmianie długowłosej szata powinna być delikatna i jedwabista, prosta lub lekko sfalowana. Podszycie niezbyt gęste. Włos na szyi, uszach, tylnych partiach kończyn przednich i tylnych, na łapach i ogonie dłuższy , tworzący pióro.

Wszystkie umaszczenia, we wszystkich możliwych odcieniach i kombinacjach są dopuszczalne.

Najczęstsze i najbardziej pożądane są umaszczenia płowe, czekoladowe, płowe pręgowane, białe, piaskowe, srebrzystopłowe, srebrzystoszare, czarne, czarne podpalane. W Meksyku preferowane jest umaszczenie czarne z płowymi plamkami, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych pożądane jest jednolite umaszczenie. We Francji z kolei preferuje się dwukolorowe umaszczenie, a najbardziej pożądane jest umaszczenie w różnych odcieniach koloru czekoladowego.

 

Wady

 

  • brakujące zęby
  • przetrwałe zęby mleczne
  • wąskie,spiczaste uszy
  • krótka szyja
  • długi tułów
  • karpiowaty lub łękowaty grzbiet
  • spadzisty zad
  • wąska klatka piersiowa
  • ogon;nieprawidłowo osadzony,krótki lub zakręcony
  • krótkie kończyny
  • odstające łokcie
  • zbyt wąskie ustawienie kończyn tylnych

 

 

Poważne wady

 

  • wąska czaszka
  • małe lub wyłupiaste oczy
  • długa kufa
  • tyłozgryz lub przodozgryz
  • rozchwiane kolana

 

 

Wady dyskwalifikujące

 

  • psy agresywne lub przesadnie lękliwe
  • psy z niezrośniętym ciemiączkiem
  • uszy wiszące lub małe
  • deformacja żuchwy lub szczęki
  • ekstremalnie wydłużone ciało
  • brak ogona
  • u odmiany długowłosej:psy z przesadnie długą i obfitą szatą
  • u odmiany krótkowłosej łysiny
  • umaszczenie marmurkowe
  • ponad 3 kg